Xử lí ngôn ngữ

IEEE VÀ HỘI NGHỊ QUỐC TẾ IEEE-RIVF’10 TẠI HÀ NỘI
     

HỒ TÚ BẢO
Thành viên Ban chỉ đạo IEEE-RIVF
Đồng Trưởng ban Chương trình.

Từ năm 2007 đến nay, Hội nghị IEEE-RIVF về công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT&TT) đã trở thành một hoạt động khoa học quốc tế thường xuyên ở Việt Nam. Có được điều đó là nhờ công sức của không ít nhà khoa học Việt Nam và bạn bè quốc tế, cũng như sự hỗ trợ, ủng hộ của các cơ quản quản lý, đặc biệt là Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Bộ Thông tin và Truyền thông. Tạo dựng một hoạt động khoa học quốc tế thường xuyên như vậy đã là một việc khó và tốn nhiều công sức, nhưng nuôi dưỡng và phát triển hoạt động này như thế nào cho tốt cũng không kém phần gian nan…
IEEE (viết tắt của Institute of Electrical and Electronics Engineers, tạm dịch là: Học viện Kỹ nghệ Điện và Điện tử) là hiệp hội phi lợi nhuận quốc tế về cách tân công nghệ tiên tiến hướng tới lợi ích của con người (http://www.ieee.org/index.html). Hiệp hội IEEE chính thức ra đời ngày 1.1.1963 dựa trên sự hợp nhất của Học viện Kỹ nghệ Điện tử Mỹ (AIEE) thành lập năm 1884 và Học viện Kỹ nghệ Radio (IRE) thành lập năm 1912, với tổng số 150.000 thành viên. Tuy giữ tên gọi truyền thống về điện và điện tử, nhưng nội dung hoạt động của IEEE hiện bao gồm hầu hết mọi lĩnh vực công nghệ liên quan tới công nghệ điện tử và thông tin. Với hơn 395.000 thành viên tại hơn 160 nước, IEEE hiện là hiệp hội nghề nghiệp lớn nhất toàn cầu. Các thành viên của IEEE được tổ chức thành 331 Chi hội khu vực thuộc 10 vùng địa lý trên toàn cầu. Mỗi thành viên của IEEE còn có thể và thường tham gia vào một vài trong số 38 Hội nghề nghiệp của IEEE về các lĩnh vực, từ điện, điện tử, công nghệ thông tin, truyền thông, vũ trụ, hạt nhân, robotics, viễn thám, đại dương… đến giáo dục, ảnh hưởng xã hội của công nghệ, con người và tự động hóa… Cùng với các Hội nghề nghiệp, IEEE còn có nhiều Hội đồng kỹ thuật nhằm phối hợp các Hội nghề nghiệp với nhau, cũng như Hội về chuẩn công nghệ và các Nhóm công tác. Có ba loại hoạt động chính của IEEE: Một là về các ấn phẩm và chuẩn công nghiệp; hai là các hội nghị và sự kiện công nghệ; ba là giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, đã có gần 140 tạp chí (IEEE journals) và 40 tập san (IEEE magazines) là nguồn tri thức rất uy tín và vô giá về các công nghệ tiên tiến toàn cầu, chẳng hạn như IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence (IEEE PAMI) là tạp chí có hệ số ảnh hưởng hàng đầu trong ngành CNTT. Số lượng ấn phẩm lớn với chất lượng cao của IEEE được tổ chức trong thư viện điện tử IEEE Explore (http://ieeexplore.ieee.org/Xplore/guesthome.jsp). Với gần 1.300 chuẩn công nghệ và các đề án đang thực hiện, IEEE là tổ chức phát triển hàng đầu về chuẩn công nghiệp trên toàn thế giới. Ví dụ như họ các chuẩn IEEE 802 của các mạng máy tính cục bộ (LAN) được dùng phổ biến khắp nơi và có ảnh hưởng lớn trong công nghiệp. Trong lĩnh vực giáo dục, IEEE hoạt động về phát triển nghề nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực công nghệ, về giáo dục thường xuyên kết hợp với đào tạo nhân lực đại học và trước đại học. Hàng năm, IEEE trợ giúp tổ chức khoảng 1.100 hội nghị khoa học và các cuộc họp về công nghệ trên toàn thế giới. Các hội nghị được IEEE chính thức trợ giúp khi chất lượng được IEEE đánh giá cao và công nhận với quyền sử dụng logo của IEEE. Các hội nghị này thường có các thành viên chủ chốt của IEEE trực tiếp tham gia. Một số hội nghị trong ngành CNTT&TT cũng có thể liên hệ để xuất bản tuyển tập hội nghị qua các Hội nghề nghiệp của IEEE. Trong bối cảnh đó, việc đưa các hội nghị quốc tế chất lượng cao ngành CNTT&TT đến Việt Nam là một hoạt động có nhiều ý nghĩa trong phát triển KH&CN của đất nước. Chi phí cho một cán bộ KH&CN ra nước ngoài dự một hội nghị thường là 2.000-2.500 USD, gồm chi phí đi lại, ăn ở và hội nghị phí (thường khoảng 500 USD). Khi có một hội nghị khoa học quốc tế tổ chức ở Việt Nam, hàng chục cán bộ KH&CN của ta có thể tham gia, và sẽ càng giá trị nếu đây là một hội nghị quốc tế có chất lượng tốt (đây là điều cần chú ý vì số hội nghị quốc tế đang tăng lên rất nhanh với chất lượng rất khác nhau). Nhiều người trong số các nhà khoa học quốc tế đến tham gia hội nghị tại Việt Nam cũng thường sẵn sàng và có thể hợp tác với các nhà khoa học của chúng ta. Trong những năm gần đây, một số hội nghị quốc tế có chất lượng tốt trong ngành CNTT&TT thường được tổ chức ở nhiều nước khác nhau, trong đó có một số hội nghị của IEEE đã được tổ chức tại Việt Nam. Từ năm 2007, Hội nghị quốc tế IEEE-RIVF về CNTT&TT tổ chức hàng năm tại Việt Nam đã được IEEE chính thức công nhận và trợ giúp. IEEE-RIVF có nguồn gốc từ Hội nghị RIVF: “Gặp gỡ trong ngành tin học Việt - Pháp” khởi đầu năm 2003 của Học viện Tin học Pháp ngữ IFI ở Hà Nội với nỗ lực của các GS Pháp: Marc Bui, Patrick Bellot, Dương Nguyên Vũ... và đồng nghiệp ở nhiều nước, cùng GS Nguyễn Đình Trí và các đồng nghiệp IFI tại Việt Nam. Các Hội nghị RIVF đã được tổ chức vào các năm 2003, 2004 (tại Hà Nội) và 2005 (tại Cần Thơ). Năm 2006, hội nghị này tổ chức tại Tp Hồ Chí Minh, đã chuyển thành Hội nghị song ngữ Anh - Pháp với sự tham gia của nhiều bạn bè quốc tế và đông đảo người làm nghiên cứu ngành CNTT&TT ở Việt Nam. RIVF đã đổi thành “Research, Innovation and Vision for the Future” và “Recherche, Innovation et Vision du Futur”. Cũng tại Hội nghị RIVF 2006, Ban chỉ đạo RIVF đã thảo luận việc xúc tiến thành lập Chi hội IEEE Việt Nam. Điều kiện cần là phải có ít nhất 50 thành viên Việt Nam trong IEEE với hội phí mỗi người khoảng 100 USD/năm. Điều đáng ghi nhận là Ban giám hiệu Trường Đại học Bách khoa Tp Hồ Chí Minh đã quyết định đóng hội phí cho hơn 20 thành viên của Trường để chúng ta có đủ 50 thành viên. Đây là một bước tiến có ý nghĩa trên con đường hội nhập về KH&CN của đất nước ta. Tháng 2.2007, RIVF chính thức trở thành hội nghị của IEEE với tên IEEE-RIVF cùng việc thành lập Chi hội IEEE Việt Nam, nằm trong Vùng 10 của IEEE. IEEE-RIVF’07 cũng chính thức chuyển sang chỉ dùng tiếng Anh. Do lực lượng khoa học và kết quả ở từng chuyên ngành CNTT&TT của ta còn mỏng và hạn chế, IEEE-RIVF chủ trương tổ chức hội nghị với nhiều chuyên ngành nhằm mời được nhiều nhà khoa học quốc tế đến Việt Nam, và nhiều người làm nghiên cứu ở Việt Nam về CNTT&TT có thể tham gia. Hội nghị IEEE-RIVF’07 đã thật sự thành công với sự tham gia của nhiều cán bộ nghiên cứu và sinh viên, nghiên cứu sinh ngành CNTT&TT. Nhiều thành viên chủ chốt của IEEE đã tham gia hỗ trợ Hội nghị trong quá trình tổ chức, đến trình bày các báo cáo mời như TS Jung Uck Seo, nguyên Bộ trưởng Bộ KH&CN Hàn Quốc, thành viên xuất sắc của IEEE; GS Janina Mazierska, Giám đốc Vùng 10 của IEEE; GS Nim Cheung của Đại học Standford, thành viên xuất sắc của IEEE và Chủ tịch Hội Truyền thông của IEEE; GS IshidaToru của Đại học Kyoto, thành viên xuất sắc của IEEE; GS Jean-Marc Steyaert, Chủ nhiệm Khoa CNTT của Ecole Polytechnique (Pháp), một chuyên gia tin học đã đến giúp Việt Nam từ đầu những năm 80 của thế kỷ trước. Tiếp theo thành công của IEEE-RIVF’08 tại Tp Hồ Chí Minh và IEEE-RIVF’09 tại Đà Nẵng, IEEE-RIVF’10 được quyết định tổ chức tại Hà Nội, vào các ngày 1-4.11.2010. Cùng với các thành viên Ban chỉ đạo IEEE-RIVF, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Viện Công nghệ Thông tin (Viện KH&CN Việt Nam) là hai cơ quan tổ chức IEEE-RIVF’10. Nhiều nhà nghiên cứu chủ chốt ngành CNTT và toán học của các trường đại học: Bách khoa Hà Nội, Công nghệ; Viện Toán học… cũng tích cực tham gia vào việc tổ chức Hội nghị này. IEEE-RIVF’10 cũng nhận được sự ủng hộ của các cơ quan quản lý như Bộ KH&CN, Bộ Thông tin và Truyền thông. Ban chương trình của IEEE-RIVF’10 gồm 120 nhà khoa học (trong đó có 22 nhà khoa học đến từ Việt Nam) - phụ trách bởi TS Douglas N. Zuckerman (nguyên Chủ tịch Hội Truyền thông của IEEE, thành viên xuất sắc của IEEE), GS Pierre Kuonen (Đại học Khoa học Ứng dụng, Thụy Sỹ) và GS Hồ Tú Bảo (Viện KH&CN Tiên tiến Nhật Bản) - đã đánh giá và chọn ra 36 bài báo dài và 32 bài báo ngắn từ 135 bài của các tác giả đến từ 23 nước gửi tham gia Hội nghị. Có 7 phân ban theo 7 chuyên ngành tại Hội nghị IEEE-RIVF’10: Trí tuệ tính toán, Truyền thông và mạng, Mô hình và mô phỏng, Quản trị thông tin và tri thức, Vận trù học và tối ưu, Công nghệ phầm mềm và hệ nhúng, Giao tiếp người - máy và xử lý ảnh. Nhiều nhà khoa học uy tín cũng tiếp tục tham gia IEEE-RIVF’10, như TS JohnVig (Chủ tịch IEEE năm 2009) đã nhận lời làm đồng Chủ tịch Danh dự của IEEE-RIVF’10 cùng với Bộ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Văn Phong; GS Gary Yen (Đại học Quốc gia Oklahoma) và GS Vincenzo Piuri (Đại học Milan, nguyên Chủ tịch Hội Trí tuệ tính toán của IEEE) đã nhận lời làm đồng Chủ tịch Phân ban Trí tuệ tính toán của IEEE-RIVF’10; TS Douglas N. Zuckerman tham gia phụ trách Ban chương trình. 7 báo cáo mời do các nhà khoa học có uy tín trình bày như GS David W.L. Cheung - Trưởng khoa CNTT, Đại học Hồng Kông; TS Barry S. Perlman - Trung tâm Nghiên cứu CNTT và Điện tử của quân đội Mỹ, thành viên xuất sắc của IEEE, nguyên Chủ tịch Hội Lý thuyết và kỹ thuật Microwave; TS Đặng Tuấn - Công ty Điện lực Pháp; GS Yo Sung Ho - Viện KH&CN Gwangju (Hàn Quốc); TS Roberto Saracco (Ý); TS Marzuki Khalid - đại diện Vùng 10 của IEEE; GS Jean-Marc Steyaert, đến từ Ecole Polytechnique (Pháp). IEEE-RIVF’10 cho các phép các nghiên cứu sinh và sinh viên được đăng ký tham dự Hội nghị miễn phí, cũng như vận động các nguồn tài trợ để các nhà khoa học của Việt Nam có thể tham gia IEEE-RIVF’10 với một hội nghị phí thấp nhất có thể (khoảng 1/4 hội nghị phí chính thức). Hội nghị IEEE-RIVF’10 tại Hà Nội thu hút sự tham gia của khoảng 50 nhà khoa học nước ngoài và gần 100 nhà khoa học Việt Nam, cùng nhiều nghiên cứu sinh và sinh viên ngành CNTT&TT. Khi trao đổi với GS Cao Hoàng Trụ - Đại học Quốc gia Tp Hồ Chí Minh, người mấy năm nay thường cùng lo Ban Chương trình của IEEE-RIVF, chúng tôi nhận thấy một sự tiến bộ rất rõ rệt về nội dung, chất lượng và cách thức viết bài cũng như trình bày tại Hội nghị của các nhà khoa học, nghiên cứu sinh và sinh viên Việt Nam. Có thể nói, đây là thành quả lớn nhất mà cộng đồng CNTT&TT Việt Nam đã đạt được cùng IEEE-RIVF những năm qua. Gần đây, IEEE-RIVF đã được ghi nhận trong danh sách hội nghị quốc tế ISI. Tạo dựng được một hoạt động khoa học quốc tế thường xuyên ở Việt Nam đã là một việc khó và nhiều công sức, nhưng nuôi dưỡng và phát triển hoạt động này cũng không kém phần gian nan. Mong rằng IEEE-RIVF sẽ tiếp tục hoạt động thành công với nỗ lực chung của cộng đồng CNTT&TT Việt Nam và sự hợp tác của bè bạn quốc tế, để từng bước góp phần xây dựng nền KH&CN đất nước.

Nguồn: http://www.tchdkh.org.vn/ttchitiet.asp?code=13838

 

 

Bài đăng trước:

  • Tìm hiểu mô hình từ điển dùng cho xử lí ngôn ngữ tự nhiên
  • Lexical descriptions for Vietnamese language processing
  • Developing Tools and Building Linguistic Resources for Vietnamese Morpho-Syntactic Processing
  • A Case Study in POS Tagging of Vietnamese Texts
  • Sử dụng bộ gán nhãn từ loại xác suất QTAG cho văn bản tiếng Việt