Trang nhất

TỪ ĐIỂN TÁC GIA ĐẦU TIÊN VỀ NGUYỄN TRÃI

TS Hán Nôm Trần Trọng Dương vừa cho ra mắt cuốn từ điển tác gia đầu tiên về Nguyễn Trãi, cũng là cuốn từ điển đầu tiên về tiếng Việt cổ thế kỉ XV qua tư liệu chữ viết.

 

Anh

Được biên soạn liên phương pháp giữa văn tự học - văn bản học - ngữ âm học lịch sử - từ vựng học lịch sử - từ nguyên học - từ chương học, “Nguyễn Trãi Quốc âm từ điển”* dành cho những người muốn tìm hiểu tiếng Việt qua tác phẩm Quốc âm thi tập của thi hào này.

Đây là thử nghiệm đầu tiên cho việc mở rộng cấu trúc vi mô (tức cấu trúc của mục từ) trong từ điển học để một mục từ chứa đựng nhiều nội dung thông tin khác nhau như nguồn gốc và lịch sử phát triển của từ đó (thuộc từ nguyên học), so sánh với các ngôn ngữ khác (tiếng Hán, Mường, Tày, Rục, ...

Chi tiết
 
TƯ DUY VĂN HOÁ TỪ TIỀN ĐỀ NGÔN NGỮ
(Qua nguyên lí tín hiệu học của F. de Saussure)

ABSTRACT
For the authors, both culture and language are social mechanisms. Cultural products are mental representations in which language becomes verbal art works in order to show mental values of society.

Anh

GS Nguyễn Lai

Theo quan điểm của F. de Saussure, cũng như nhiều nhà khoa học xã hội khác thì ngôn ngữ và văn hoá đều là những thiết chế trừu tượng, chúng dần dần được hình thành cùng với sự phát triển của con người xã hội. Và đặc biệt, khi đề cập đến tiến trình này, không phải ngẫu nhiên mà F. Engels rất coi trọng tiền đề ngôn ngữ ngay trong chức năng kích thích của nó đối với quá trình hình thành phẩm chất con người xã hội: Con người vượt lên bản chất động vật của mình để trở thành con người xã hội, theo Engels, trước hết là nhờ lao động và sau lao động và đồng thời với lao động là ngôn ngữ. [Dẫn theo Nguyễn ...

Chi tiết
 
Ra mắt TỰ ĐIỂN CHỮ NÔM dẫn giải

Chiều Ngày 16/3/2015, tại Cà phê Trung Nguyên, 52 Hai Bà Trưng, Hà Nội, Tạp chí Tia Sáng tổ chức buổi ra mắt “Tự điển chữ Nôm dẫn giải” do GS TS Nguyễn Quang Hồng biên soạn.

 

 

Tự điển Chữ Nôm dẫn giải (Nxb Khoa học Xã hội, 12-2014) gồm 2 tập, 2323 trang, thu thập 9.200 hình chữ Nôm khác nhau (chưa kể gần 250 chữ ở phần Phụ lục), tương ứng với 14.519 âm đọc ghi theo chữ quốc ngữ, trong đó có tới gần 3000 chữ Nôm tự tạo chưa hề có mặt trong các tự điển và các phông chữ Nôm hiện dùng.

Để biên soạn bộ tự điển này, tác giả đã trực tiếp làm từ đầu công việc sưu tầm các văn bản chữ Nôm. Sau đó phân loại và lựa chọn ra 124 đơn vị văn bản, thuộc nhiều thời kì khác nhau, thuộc nhiều lĩnh vực văn hoá xã hội khác nhau, và thuộc nhiều loại hình văn ...

Chi tiết
 
NGỮ PHÁP TẠO SINH và việc đánh giá hiện tượng ngôn ngữ “phi chuẩn” của lớp trẻ hiện nay

ABSTRACT
The paper presents the nature of Generative Grammar and assesses the non-standard Vietnamese used by the youth nowadays. According to the principles of Universal Grammar and the innateness hypothesis of language acquisition, Generative Grammar considers the phenomenon of non-standard language to be something superficial, temporary, which has no impact to the deep stratum of Vietnamese grammar.

Anh

GS Nguyễn Văn Hiệp

1. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa của Việt Nam hiện nay, vấn đề phát triển và bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt đang được đặt ra một cách cấp bách.

Tiếng Việt phải phát triển để đáp ứng nhu cầu diễn đạt nhận thức chung của xã hội đang phát triển, nhu cầu biểu đạt tình cảm ngày càng phức tạp và tinh tế của người Việt trong bối cảnh cuộc cách mạng thông tin và bối ...

Chi tiết
 
Khắc phục tình trạng đa nghĩa của THUẬT NGỮ trong từ điển tiếng Việt

ABSTRACT
The paper discusses an issue in relation to the quality of Vietnamese dictionaries in general and explanatory dictionaries of languages, linguistics and other areas in particular. That is their polysemy. The outcome of an analysis from three special dictionaries points out there are many words containing more than one meaning. That breaks the rule that terms need to contain one meaning to avoid ambiguity and misunderstanding.

Anh

GS Lê Quang Thiêm

1. Ngày nay, do nhu cầu cung cấp tri thức cho đông đảo người sử dụng ngày càng tăng cho nên nhiều loại từ điển (TĐ) được biên soạn xuất bản. Mặc dầu trong hoàn cảnh công nghệ thông tin phát triển, internet, thế giới phẳng giúp cho việc tra cứu tri thức có thêm nhiều nguồn, nhiều phương tiện thì việc cung cấp thông tin, nguồn tri thức qua sách báo, qua các loại từ điển đủ kích cỡ vẫn có một vị trí vô cùng quan trọng. Từ ...

Chi tiết